Wprowadzenie

W artykule

• Jakie czynniki prowadzą do tiltu
• Dlaczego należy gasić tilt już w zalążku
• Jak możesz pracować nad problemem, jakim jest tilt

Próba zdefiniowania tiltu, jako wynikającego jedynie z uczucia gniewu, aż prosi się o głębszą analizę dotyczącą różnych kierunków, w jaki powstaje ten negatywny stan ducha podczas gry w pokera. Różne typy złości rodzą się niekoniecznie z tych samych powodów. Prawdę mówiąc, w trakcie mojej 4 lat pracy trenerskiej, spotkałem się z 7 unikalnymi typami tiltu, których ujarzmienie wymaga odmiennego podejścia.

Gdy moje porady nie były wystarczająco szczegółowe, kursanci obserwowali ograniczony progres i w konsekwencji nie rozwiązywali swojego problemu z tiltem. Skutkiem czego było niewystarczające skupienie się na samej grze i podejmowaniu najlepszych decyzji, ponieważ ich uwagę wciąż absorbował nieokiełznany dostatecznie tilt. Twoim celem niech stanie się poradzenie sobie w taki sposób, aby to co wcześniej wywoływało wybuch gniewu - dajmy na to pechowe rozdanie z fishem - nie przyczyniło się już do kolejnych emocjonalnych wstrząsów. Dopiero wtedy, gdy masz już kwestię tiltu za sobą, twój umysł będzie mógł w pełni skupić się na grze.

Efektywne rozstrzygnięcie kłopotu, jakim jest tilt, oznacza ustalenie przyczyn jego powstawania. Najprostszym sposobem, w jaki można to osiągnąć, jest rozłożenie naszych negatywnych emocji na mniejsze składowe, stąd potrzeba zdefiniowania aż siedmiu różnych rodzajów tiltu. To pozwoli analizować tilt w łatwiejszy sposób, czyniąc prostszym opisanie konkretnych rad potrzebnych do rozwiązania żródeł jego powstawania. Jeśli nie usunie się złych nawyków u podstaw, tilt będzie wracał raz za razem, jak niestarannie wyplewiony chwast.

W książce "The Mental Game of Poker" rozłożyłem siedem podstawowym typów tiltu jeszcze bardziej szczegółowo niż ma to miejsce w tym opracowaniu z tych samych powodów: łatwiej określić podstawę problemu i skonstruować odpowiednią radę. Jako, że pomysł rozbicia tiltu w ten sposób może być dla wielu w was czymś nowym, traktuj ten artykuł jako przegląd siedmiu typów tiltu, wraz z kilkoma konceptami, jak radzić sobie z każdym z nich. Są oczywiście punkty wspólne dla każdego rodzaju, jak w diagramie Venn, by ująć najważniejsze przyczyny ich powstawania.

Tilt "gdy gra się nie układa"

Pierwszy typ tiltu jest tak popularny, że pokerzyści często uważają go za naturalny element rozgrywki. Uważając po prostu, że wpadanie w złość z powodu splotu niekorzystnych wydarzeń jest wpisane w tą grę.

Ten rodzaj tiltu nie jest po prawdzie właściwym typem, ponieważ najczęstszym powodem poddawania się jego wpływowi jest nakładanie się kilku innych czynników w krótkim okresie czasu, co sprawia, że nasz umysł przestaje sobie radzić z sytuacją. Nie jesteś szczęśliwy przegrywając dużą pulę do fisha, ale gdy idzie ci generalnie dobrze nie zaczynasz tiltować. Przegraj trzy takie rozdania w jednej sesji po pięciu kolejnych kiepskich dniach, a od razu możesz się zagotować. Tilt zaczyna się nieśmiało i rośnie w siłę dzień po dniu, bad beat po bad beacie. Każdą sesję rozpoczynasz z rezerwuarem złości jeszcze z poprzedniej rozgrywki. To oznacza, że tilt może dopaść cię szybciej, bo potrzebujesz mniejszej dawki koniecznej do wybuchu.

Gdy pasmo pechowych rozdań zaczyna być uciążliwe, pomocne może okazać się zidentyfikowanie wyróżniających się rodzajów tiltu. To wszystko wymaga analizy pojawiających się myśli:

• “To jest nie fair, to jest nienormalna sytuacja, nigdy nie mogę wygrać flipa!” = tilt "to niesprawiedliwe"
• “Jak można znowu przegrać w taki sposób!” = tilt " nienawidzę przegrywać"
• “Wiedziałem! Kurcze, jak mogłem zagrać tak źle?” = tilt "to moja wina"
• “Jestem dobry. Jak mogę ciągle przegrywać z tym donkiem?” = tilt "to mi się należy"
• “Robię 3-beta na tego idiotę, kim on myśli, że niby jest? Taki pogrywasz? To ja wrzucam stacka!” =  tilt "zaraz się zemszczę"
• “Jeśli trzeba będę grał cały tydzień, żeby wyjść na swoje” = tilt "jestem zdesperowany"

Chcąc zredukować lub nawet całkowicie wyeliminować tilt w trakcie słabszego okresu użyj rozwiązań, które zaprezentowałem w poprzednim artykule odnosząc się do ustalonych typów tiltu.

Tilt "to niesprawiedliwe"

Czułeś się kiedyś tak, jak gdybyś nie miał sprawiedliwego udziału w dystrybucji szczęścia przy stoliku? Jakbyś tylko ty zawsze dostawał lanie? Czy zdarzyło ci się zazdrościć osobom, którym gra idzie w danej chwili lepiej? Zastanów się, czy bad beat, cooler lub suckout jest gorszy, kiedy spotyka cię w rozdaniu z fishem z długofalowej perspektywy? Czy marzyłeś już czasem o tym, żeby poker nie miał znamion wariancji, nawet jeśli zdajesz sobie sprawę, że to wariancja czyni pokera profitowym?

Jak sama nazwa wskazuje, ten typ tiltu wynika z przeświadczenia, że coś powinno być sprawiedliwe i fair. Taki tilt dosięga cię, kiedy zaczynasz czuć, że nie dostajesz tego, na co zasługujesz w twoim przekonaniu i/lub uznajesz, że inni gracze dostają od losu więcej, niż na to zasługują. Obserwowanie jak fish lub inny regulars na twoim limicie bryluje w grze może - w czasie gdy ty przegrywasz-  doprowadzić do wściekłości. W końcu zaczynasz zastanawiać się, kiedy będzie twoja kolej, żeby osiągać takie wyniki. Im dłużej przegrywasz, tym intensywniejsza złość tobą szarga i tym trudniej jest ci pojąć złożoność wariancji.

Logicznie rzecz ujmując, zdajesz sobie doskonale sprawę, że taki stan rzeczy jest możliwy, jednakże sama wiedza nie wystarcza, by uchronić cię od tiltu (co może właściwie tiltować cię dodatkowo). Powodem, dla którego zrozumienie natury wariancji to za mało, jest ukryte gdzieś głeboko w tobie przekonanie, że nie może być aż tak źle, że nie dotknie to właśnie ciebie i/lub w duchu chciałbyś, żeby poker był sprawiedliwy.

Poker ma za nic twoje pobożne życzenia na temat braku wariancji lub kontroli kolejnych wykładanych kart, jeśli uważasz inaczej, oznacza to, że nie rozumiesz charakteru tej gry. Jednym z najważniejszych powodów, z jakich rozwija się ten rodzaj tiltu to niezauważanie dobrej wariancji. W ten sposób negatywna wariancja wydaje się występować częściej, a dzieje się tak tylko dlatego, że ignorujemy pozytywną wariancję. Uważa się, że pech musi mieć jakieś granice - a to jeden z przykładów zaprzeczania natury wariancji powodujący tilt.

Jedyne rozwiązanie: poznaj wariancję. Rozwiń swoją umiejętność obserwowania pozytywnej i negatywnej w trakcie rozgrywki. Zidentyfikuj swoje błędne przekonania i przekreślaj je za sprawą logicznego rozumowania (patrz poprzedni artykuł). Podczas gdy wszędzie można znaleźć mnóstwo instrukcji, jak grać w pokera, bardzo mało porusza się kwestię zrozumienia podstawowych konceptów gry. Niewystarczająca świadomość tego, jak naprawdę działa wariancja, może być przyczynkiem do pojawienia się tiltu znacznie częściej.

Tilt "nienawidzę przegrywać"

Bycie nastawionym na wygraną i chęć rywalizacji to świetne podejście przy uprawianiu każdego rodzaju sportu, a w szczególności w pokerze. Wszyscy najznamienitsi gracze posiadają tę cechę i chcę być w tym miejscu czytelny: moja rada nie polega za zrezygnowaniu z takiego nastawienia, tylko na jego przekierowaniu.

Powód powstawania tego rodzaju tiltu jest prosty: to przegrywanie, a gracze nastawieni na sukces nienawidzą czuć się pokonani. Problem pokerzystów polega na tym, że nie ma drugiego takiego pola rywalizacji, gdzie lepszy zawodnik może przegrywać z tak dużą częstotliwością ze słabszą konkurencją. Golfista z handicapem wynoszącym 20 nigdy nie pokona Tigera Woodsa, nie ważne jak bardzo szczeście by się do niego uśmiechało w trakcie potyczki. W pokerze słabi gracze wygrywają dzień w dzień. Dla bardzo zdeterminowanych zawodników taki stan rzeczy jest trudny do zaakceptowania, po części przez to, że czują się pokonani. Uczucie przegranej może spowodować, że zaczniesz powątpiewać w swoją grę, oddalać się od swoich celów i ten stan rzeczy nigdy się nie skończy.

Przyrównując pokera do innych dyscyplin, twoja umiejętność wygrywania jest w pokerze bardziej subtelna. Na przestrzeni czasu to pieniądze lub tytuły stają się wyznacznikiem czyjegoś sukcesu. Jednak niektórzy nigdy nie wykorzystają swojego potencjału w pełni, ufając krótkoterminowym sukcesom i wpływom pieniężnym. Nie można na nich się opierać i ty to wiesz. To nie znaczy, że powinnieneś być nieczułym na swoje wyniki, skup się jednak na czynnikach, które możesz kontrolować na bieżąco. Poniżej sześć najistotniejszych aspektów:

• Twój faktyczny poziom umiejętności
• Kontrola emocji
• Pracę, którą wkładasz poza stołem
• Umiejętność obiektywnej oceny twojego poziomu
• Umiejętność oceny poziomu przeciwników
• Umiejętność uznania wariancji

Skupienie się na czynnikach, które możesz kontrolować, pozwoli ci zdobyć większe panowanie nas własną grą, mentalnie i taktycznie. To oznacza, że niezależnie od wyników w danej chwili, będziesz mógł trzymać się obranego zwycięskiego kursu, co sprawi, że będziesz grał o niebo lepiej.

Pragnienie wygrywania to nic złego. Problemem jest to, jeśli definiujesz wygrane patrząc krótkowzrocznie, co sprawia, że nieuniknione przegrane są takie trudne do przełknięcia.

Tilt "to moja wina"

Jeżeli nie popełniasz błędów, pewnie osiągnąłeś już mistrzostwo w prawidłowym rozgrywaniu danych sytuacji. Błędy to nic innego, jak część procesu uczenia się, lecz popełnianie ich przy stoliku może być frustrujące, zwłaszcza wtedy, gdy dużo kosztują. Wściekłość towarzysząca głupiej grze nie jest całkowicie zła, jeśli skutkuje zwiększeniu motywacji do pracy. To jednak nie zawsze ma miejsce i co najgorsze, złość na jedną błędną decyzję popycha cię w stronę kolejnych.

Ze wszystkich typów tiltu ten jest najbardziej ukryty. Tylko niewielka część studentów przed rozpoczęciem naszej pierwszej wspólnej pracy zdawała sobie sprawę z tego, że są dotknięci tym specyficznym tiltem, chociaż w zasadzie połowa miała z nim problem. To oznacza, że wielu graczy nie ma świadomości wpływu ich błędów na stan psychiki podczas późniejszej gry. Przyjrzył się bliżej, jak reagujesz w trakcie sesji na własne pomyłki, które wywołują w tobie później uczucie złości.

Poniżej typowe przykłady: 

• “To była czysta strata pieniędzy i długo będę musiał odrabiać te potknięcie.”
• “Nie znajduję wytłumaczenia takich oczywistych błędów. Powinnienem zrobić to lepiej.”
• “Czuje, że cofam się w rozwoju. Doznałem porażki.”

Esencją tiltu "to moja wina" są fundamentalne błędy w rozumieniu procesu uczenia się i natury tego działania. W rzeczywistości, jeśli grasz źle, jest to wynik niedostatecznego poznania danego aspektu gry. Jeżeli takie lapsusy wpływają na postrzeganie siebie, jako gorszego niż za jakiego się uważałeś - masz rację - po prostu nie jesteś jeszcze tak dobry.

Wszyscy gracze mają zakres swoich umiejętności, nazwij go C-game do A-game. Podstawowe błędy pojawiają się, ponieważ nadal są częścią twojej gry. Są za to błędy, których NIGDY więcej nie popełnisz, dlatego że poznałeś już właściwy sposób gry w danej sytuacji. Przestają być elementem twojej gry. Wszystkie inne są w trakcie poprawiania. Zanim również opuszczą one twoją grę na dobre, nie dziw się, gdy przydarzą się ponownie, ale zrób wszystko, żeby ich nie popełniać.

Zalecam analizowanie konkretnych elementów twojej gry, od najgorszych aspektów do tych, które wydają ci się najlepsze (oczywiście w kontekście taktyki - nie psychiki - chociaż te same sprawy odnoszą się do psychiki). Postępując w ten sposób pomagamy sobie ustalić, czego możemy oczekiwać od własnych umiejętności i co warto nadal poprawiać. Dopiero, gdy udowodnisz sobie (będąc pod presją), że dany błąd nie występuje już w trakcie gry, możesz skupić się na kolejnym leaku w twojej postawie. Zapamiętaj jedno: dopóki się rozwijasz, dopóty będziesz miał słabości do udoskonalenia.

Tilt "to mi się należy"

Podłożem tego typu tiltu jest zbyt duża pewność siebie. Przeświadczenie, że należy ci się wygrana z racji tego, że uważasz się za lepszego, mądrzejszego, pracującego ciężej od reszty graczy. Obrazując ten rodzaj tiltu nie trudno odnieść się do Phila Hellmuth'a, ponieważ twierdził on, że z racji wcześniejszych sukcesów i osiągnięć, posiadł on prawo do zwyciężania - w tegorocznej edycji WSOP-a Phil jawił się już jako zupełnie inny gracz, więc daje mu szansę na poprawę swego wizerunku.

Gracze, który cierpią na tilt "to mi się należy" mają poczucie, że wygrana jest im przypisana. Kiedy ponoszą porażkę, czują się oszukani i okradzeni. Przegrywając z kimś, kto w ich mniemaniu nie zasługuje na to, dla przykładu bardzo słaby fish, tiltują praktycznie momentalnie. Wtedy pojawiają się następujące stwierdzenia:

• “Ten facet jest beznadziejny. Jak mogłem z nim przegrać!?”
• “Jestem za dobry, żeby pozwolić na coś takiego.”
• “Wkładam więcej wysiłku w swoją grę, więc dlaczego przegrywam?”

Czytając przytoczone zdania bez kontekstu możesz stwierdzić, że tego typu tilt dotyka tylko osoby z przerośniętym ego. To nie prawda. Wielu graczy, których nie postawiłbyś na takie zachowanie, właśnie tak reaguje na przegraną. Jest to spowodowane zbyt dużym rozluźnieniem, gdy karta idzie wyjątkowo dobrze. Konsekwencją bywa przecenianie swoich faktycznych umiejętności i wiara w większy wpływ na wynik, niż ma to miejsce w rzeczywistości. To wszystko przygotowuje grunt pod tilt i przegrane. Zatem, najprostszym sposobem na zapobieżenie takiej sytuacji jest unikanie nadmiernej pewności siebie podczas upswingów. Jest to oczywiście trudne, ale tylko w ten sposób grając lepiej w trakcie przegranych sesji, zaczniesz grać lepiej także w trakcie wygranych.

Tilt "zaraz się zemszczę"

Przypomnij sobie scenę z filmu "Scarface", w której Tony Montana miał spojrzenie pełne wściekłości. Pokerowa zemsta nie jest wcale inna (no może oprócz metody egzekwowania). Skupienie całej swojej uwagi na konkretnym graczu, który z tobą zadarł pożera twoje myśli i jedynym celem staje się odzyskanie pieniędzy, upokorzenie przeciwnika i sprawienie mu bólu.

Ten typ tiltu jest najczęściej spotykany w grach HU, ponieważ rozgrywka jest bardzo bezpośrednia. W związku z czym, może być wiele zatargów między tobą a wieloma graczami. Czasem wystarczy usłyszeć o kimś, żeby wpaść w szał - nawet bez zagrania z nim!

Jest wiele przyczyn, dla których szuka się zemsty: poczucie braku respektu, bezustanna agresja, poczucie dominacji umiejętności danego zawodnika nad nami, ciągły pech w rozdaniach z upatrzonym przeciwnikiem. Tak naprawdę, ironia sytuacji polega na tym, że chcąc zapanować nad tym stanem i pokazać "kto tu jest lepszy", tracimy całą kontrolę nad swoimi decyzjami. Wściekając się i wykonując złe zagrania lub źle dobierając stoliki, tracisz kontakt ze swoją grą, a nie zyskujesz przewagę.

Zamiast odchodzić od swojego modelu gry, użyj gniewu jako paliwa, żeby grać jak najlepiej tylko potrafisz. Osiągnięcie prawdziwej zemsty nie jest możliwe w inny sposób. Weź przykład od Michaela Jordana, który w swojej książce opisywał, jak stał się mistrzem w wykorzystywaniu czyjegoś braku szacunku do podnoszenia własnej motywacji i zwyciężania na boisku.

Tilt "jestem zdesperowany"

Jednoznaczne stwierdzenie, że jest się w stanie desperacji jest trudne dopóki nie przeanalizujesz, jakie intencje stoją za: odrabianiem ślepo strat, graniem niezgodnie z bankrollem, rozgrywaniem losowych kart, ciągłym 3-betowaniem, skakaniem po stawkach i wydłużaniem rozgrywanych sesji. Wszystkie te zdarzenia pojedynczo nie znaczą, że tiltujesz, bo mogą być tego inne przyczyny. Co wyróżnia tilt desperacki, to chęć wygrania czegoś WŁAŚNIE TERAZ tak bardzo, że zrobisz wszystko, aby tego osiągnąć.

Prawdziwa przyczyna tiltu tego rodzaju to coś, co nazywam "akumulacją tiltu". Zakumulowany tilt to złość, która narasta od pewnego czasu i zbiera się w naszym umyśle. Dlatego coś tak prozaicznego jak jeden bad beat, może przyczynić się do totalnej utraty panowania nad sobą. Negatywne emocje wywołane przez jedno rozdanie nie są aż tak niebezpieczne, ale mogą uruchomić magazynowane pokłady złości gromadzone od dłuższego czasu. Intensywność tych uczuć powoduje, że przestajesz racjonalnie myśleć chociaż wiesz, że twoje działania są całkowicie EV-. W danej chwili chęć zwycięstwa jest tak silna, że nic innego się nie liczy.

Tilt "jestem zdesperowany" dosięga wielu solidnych graczy i odciąga ich od najlepszych wyborów. Jeśli nie chcesz, żeby stał się dla ciebie codziennością, trzymaj się tych porad mocno, jak gdyby całe twoje pokerowe życie od tego zależało:

• Zapisuj oblicza swojego tiltu, rozważaj je, abyś mógł rozpoznawać na przyszłość, kiedy zaczyna się dziać coś złego
• Zacznij stosować konserwatywny limit strat stop/loss
• Używaj timera i wyznaczaj sobie regularne przerwy
• Działaj skutecznie i szybko na każdą, nawet najmniejszą oznakę tiltu
• Pracuj ciężko, żeby starać się grać dobrze w sytuacjach, gdy mógłbyś wypadać gorzej (stosuj logikę)
• Pracuj przy stoliku, w celu zmniejszenia gromadzenia się tiltu
• Zmień podejście z nastawionego tylko na wynik, na skupionego na umiejętności/dobrej grze

Wnioski

Jeżeli chcesz poradzić sobie z problemem, jakim jest tilt, musisz poznać przyczyny jego powstawania. Konkretyzowanie błędów stricte związanych z rozgrywką jest czymś, z czym wiesz jak sobie radzić, teraz nadszedł czas na zrobienie tego samego z tiltem. Wykorzystaj wskazówki zawarte w tym artykule do identyfikacji rodzajów tiltu, które ciebie dotyczą i użyj informacji umieszczonych w moim poprzednim tekście do poprawy tego aspekt gry. Jak zwykle, jeśli będziesz potrzebował pomocy, jestem dostępny na forum i czekam na pytania.

Jared Tendler, MS posiada dyplom z zakresu psychologii. Trenował ponad 180 pokerzystów, w tym wielu czołowych graczy. Jego nowa książka,"The Mental Game of Poker” jest dostępna na www.mentalgameofpoker.com. Członkowie społecznościi PokerStrategy mogą zaoszczędzić 10% wpisując kod: 2421