Tilt: Bad beats en variantie
Introductie
In dit artikel
- Psychologie van tilt
- Let op jezelf
- Zoek afleiding
Mijn emoties houden er geen rekening mee
Voor pokerspelers zijn bad beats en hoge variantie onvermijdelijk en reëel. Wie ook maar een klein beetje van het spel afweet, zal dit nooit ontkennen.
Het forum van PokerStrategy staat vol verhalen over bad beats en 'brutale' variantie. Net zo vaak worden deze verhalen beantwoord met opmerkingen zoals: 'Dat is helemaal normaal.', 'Als je de hand zo speelt zul je winst maken op de lange termijn.', 'Variantie is een deel van poker.', etc.
De originele posters zijn zich deze dingen meestal wel bewust, maar het verandert zo weinig aan de situatie. We kennen de feiten! Swings en aanhoudende bad beats ergeren ons echter dermate, dat we onze A-game niet meer kunnen brengen.
Hoe komt dit? We kunnen rationeel gezien wel begrijpen wat er gebeurt, maar worden er gevoelsmatig alsnog door getroffen. Feitelijk vecht ik dus met mijn verstand om de controle, daar ik rationeel begrijp wat er gaande is, maar mijn emoties zich er niets van aantrekken. Ze halen mij onderuit en vernietigen mij.
Daarom kan ik mijzelf wel honderd keer vertellen dat de downswing helemaal normaal is, maar mijn tilt en mijn slechte humeur zal mijn spel niet verbeteren en mijn geldverlies niet tegengaan.
Het psychologische standpunt
Laten we snel eens kijken hoe onze waarneming werkt. Onder invloed van onze vijf voornaamste zintuigen (zicht, gehoor, tast, reuk en smaak) worden stimuli naar onze hersenen gestuurd. Ingewikkelde neurologische processen vinden plaats, waardoor de stimuli uiteindelijk in ons bewustzijn veranderen in gevoelsmatige indrukken. Deze gevoelsmatige indrukken worden 'submodaliteiten' genoemd. Dit zijn indrukken als warmte, koude, helderheid, duisternis, ruwheid, zachtheid, scherpte, zoetheid, etc...
Denk er wel aan dat ik deze gevoelsuitdrukkingen moet trachten om te vormen in woorden. Een gevoel is nooit exact in woorden weer te geven, dus dit leidt al snel tot misverstanden en beperkingen.
 |
| Het verstand zegt: "Alles is in orde." Maar de slechte gevoelens blijven aanwezig. |
Wanneer we de (gewoonlijke onophoudelijke) stroom bad beats tijdens een downswing ondergaan, krijgen we steeds deze 'bittere gevoelens', als speldenprikken in onze hersenen. Ons verstand kan wel zeggen dat alles in orde is maar de schade is toegebracht op een dieper niveau, namelijk op het emotionele.
Daarom kunnen we zoveel rationaliseren (de zaken die we meemaken inpassen in logische, begrijpelijke theorie) als we willen, maar zullen de slechte gevoelens er niet door verdwijnen.
Maar het stopt daar niet. Door bepaalde koppelingen in onze hersenen zullen de stimuli bepaalde automatische, onbewuste reacties activeren. In een soort van Pavlov-reflex zullen reacties, die vaak overdreven en onredelijk zijn, in onze hersenen opspelen. Dit kunnen gedachten zijn als 'Oh boy, daar gaan we weer...'.
Dit kan een bepaalde zin of een woord zijn, zoals in ons voorbeeld. Ook kan het slechts een zeker stemgeluid zijn, of een bepaalde situatie of contact dat op een zodanige manier wordt aangevoeld, dat het werkt als een negatieve stimulus. Dit kan van alles zijn; zowel visuele als auditieve stimuli kunnen negatieve reacties uitlokken. Ook kunnen deze stimuli positieve gevoelens uitlokken. We denken dan bijvoorbeeld aan muziek, foto's, herinneringen of uit het uitzicht van kleurrijke chips die naar ons toegeduwd worden.
Als een negatieve stimulus regelmatig voorkomt, omdat een negatieve gebeurtenis - bijvoorbeeld een bad beat - vaak voorkomt, verhoogt het effect hiervan zich iedere keer. We kunnen stellen dat de beats zich steeds opstapelen. Vaak kunnen we lachen met de eerste bad beat van een sessie, maar vanaf de derde zullen we ons steeds ongelukkiger voelen, en na de vijfde of tiende zal onze positieve instelling helemaal verdwenen zijn. Na een paar dagen of zelfs weken zullen enkelen onder ons een sessie al beginnen "als een brok zenuwen". In tegenstelling tot in het begin van de swing, hebben we dan geen opeenstapeling van bad beats meer nodig om ons goede spel te verpesten; de beats uit vorige sessies hebben daar al voor gezorgd.
Let op jezelf
De processen handelen als een soort van bewustzijnsfilter, dat ervoor zorgt dat we niet meer objectief naar onszelf en de gebeurtenissen aan tafel kunnen kijken. We kunnen niet meer juist oordelen over de situaties als losstaande gebeurtenissen en kunnen daarom de zaken niet meer hun plaats geven. We zullen dus niet meer gepast kunnen reageren.
 |
| Het perspectief wisselen: hoe gaat het er echt aan toe. |
In plaats daarvan bevinden we ons in een "stuck-state". We blijven hangen en zijn de weg helemaal kwijt. We kunnen de manier waarop we spelen niet meer veranderen.
Wanneer we computers waren zouden we gepast kunnen reageren op elke situatie en zou het mogelijk zijn om alles vanuit wetenschappelijk en wiskundig standpunt te benaderen, zonder beïnvloed te zijn door vroegere ervaringen. Natuurlijk zijn we geen computers en moeten we toegeven dat emoties onze mogelijkheid om te redeneren in de war brengen.
Maar STOP! Misschien is er een manier om ons bewust te maken van deze processen en om tilt te beperken. In het vervolg zal ik advies geven dat je misschien al gehoord hebt, maar dat echt effectief is wanneer je het opvolgt.
Bekijk jezelf en stel jezelf vragen als deze:
- Hoe voel ik mij nu?
- Hoe goed is die huidige toestand?
- Komt mijn toestand overeen met hoe ik mij voel?
- Ben ik fit genoeg om te spelen?
- Ben ik nog in staat om mijn A-game te spelen?
Hoe goed je bent in introspectie, dus hoe goed je naar jezelf kunt kijken en jezelf kunt onderzoeken, wordt vaak overschat en kan aangetast zijn door stress. Jouw bewustzijn richt zich op de stress-situatie, waardoor oplossingen en alternatieven verborgen blijven (zoals een konijn, dat naar de slang kijkt in plaats van naar een uitweg te zoeken).
Een oefening
Stel je voor hoe je voor jouw monitor zit, dus niet vanuit het ik-perspectief. Het beste is, je de situatie voor te stellen van een paar meter afstand en lichtjes vanuit de hoogte. Je kijkt dus over je eigen schouder. Kijk naar de speler en hoe deze daar zit. Hoe zou jij die persoon beoordelen?
- Speelt hij goed? Maakt hij duidelijke, vermijdbare fouten?
- Denk je dat deze speler in een goede psychologische toestand is? Lijkt het erop dat hij aan het tilten is? Is hij vermoeid?
Stel je voor dat je een vriend of een coach bent wiens job het is deze speler te helpen:
- Welke fouten maakt de speler?
- Welk advies zou je aan de speler geven? Wat zou hij moeten doen?
- Als jij in zijn positie zou zijn, wat zou jij dan doen?
Deze korte oefening kan helpen om jezelf te bekijken vanaf een zekere afstand. Zo ben je minder betrokken en kun je een objectief oordeel vellen over jezelf. Onderschat het effect van deze verandering van perspectief niet. Voor jouw hersenen is deze tegenstrijdige, tegenfeitelijke en hypothetische situatie echt, en hij zorgt ervoor dat je nieuwe ervaringen kunt opdoen.
De onderbreking - veiligheidsknop voor noodgevallen
Wanneer niks werkt in het spel, en je op geen enkele manier de situatie onder controle kunt houden, dan heb je een stopknop nodig, een schakelaar voor noodgevallen. Wat je echt nodig hebt, is een directe onderbreking. Het doel is, de processen die ik hierboven heb beschreven te onderbreken. Een pauze kan dit doel vervullen, maar het is beter om een heel andere activiteit op te pakken, die je sterke impulsen geeft en waarvoor je jouw volledige concentratie nodig hebt.
Een simpele pauze is niet genoeg. Je zit dan nog steeds in je stoel of kamer en blijft nadenken over de negatieve situatie. In plaats daarvan moet je zoeken naar een activiteit waarin je niet automatische handelt.
 |
| Je moet stop kunnen zeggen. Doe iets anders! |
Wanneer je bijvoorbeeld regelmatig gaat joggen, dan zal joggen nu niet zoveel helpen, daar het niet veel nut heeft om een activiteit uit te voeren die om weinig concentratie vraagt. Je zult niet voldoende afgeleid zijn, behalve wanneer de activiteit heel positieve gevoelens uitlokt, maar dit komt zelden voor bij routineprocessen.
In dit geval kan het bijvoorbeeld helpen om te gaan bowlen of schaatsen, in plaats van de sporten uit te oefenen die je sowieso al heel vaak beoefent. Andere alternatieven kunnen zijn: naar de film gaan, uitgaan, naar het lezingencentrum, naar een andere stad rijden, iets drinken met vrienden (gelieve dit te doen met mate en de drank niet te zien als een permanente oplossing), etc...
Denk vóór je speelt na over mogelijke activiteiten en mensen die zouden kunnen meedoen. Je kunt deze mentale of psychologische lijst dan gebruiken wanneer de nood de kop opsteekt.
Beheers de discipline om stop te zeggen, net zoals je reeds de discipline gevonden hebt om duizenden uren met het spelletje bezig te zijn en met geduld beter te worden. Realiseer dat werken aan het psychologische aspect even belangrijk is als werken aan het technologische deel.
Overtuigd zijn dat je op de een of andere manier de situatie kunt veranderen, ondanks je tilt, is een reusachtige leak.
We maken het onszelf gemakkelijk door te geloven dat we, rationeel gezien, de situatie nog controleren. Dit is eigenlijk enkel een illusie, die ons bewustzijn verpest. We kunnen eenvoudigweg niet goed meer spelen, hoezeer we het ook willen. Onze rede is slechts een klein deel van wat er in onze hoofden omgaat. Het meeste wat daar gebeurt is voor ons onbewust. Dit betekent dat we het niet kunnen vatten of op eenvoudige manier oplossen. Slechts een klein deel, zoals de top van een ijsberg, is merkbaar door gevoelens, dromen en herinneringen. Ons verstand zit op de top van de ijsberg van emoties, zoals een schipper die na een schipbreuk denkt dat hij de ijsberg waarop hij zit, kan besturen.
Bedrieg je verstand - De visualisatietechniek
Het onderbewustzijn van de mens maakt geen onderscheid tussen verleden, heden en toekomst. In onze dromen zijn de ervaringen direct, ze zijn dus niet gefilterd door ons verstand. Dit is waarom de visualisatietechnieken, die in topsport gebruikt worden, heel goed werken. Toen de deelnemers aan bobsleewedstrijden in de jaren '70, voor de start met hun ogen dicht, bochten begonnen te imiteren, dachten de mensen dat ze gek waren. Nu weten we dat dit een heel goede voorbereiding is voor bepaalde situaties in tennis, golf, Formule 1, etc...
Een oefening
Maak het jezelf gemakkelijk voor, of ook tijdens een sessie. Sluit de ogen en probeer je voor te stellen, zo helder als mogelijk, dat jijzelf opstaat en de kamer verlaat wanneer je sessie slecht loopt.
 |
| Bekijk jezelf van buitenaf! |
Stel je deze situatie niet voor in de eerste persoon, maar visualiseer jezelf van buitenaf, als was het een postkaart of een foto.
Stel je voor dat je opstaat, de kamer verlaat en de situatie achterlaat, zowel fysiek als mentaal. Herhaal deze visualisatie regelmatig, bijvoorbeeld als een deel van de voorbereiding voor een sessie. Net zoals sommige acties steeds weer herhaald moeten worden voor ze het gewenste effect bereiken, moeten ook visualisaties meerdere keren uitgevoerd worden. Het effect van het herhaaldelijk visualiseren zorgt ervoor dat jouw bewustzijn de geregistreerde actie als werkelijkheid registreert. Zo zul je, nog voor je het echt gedaan hebt, al de gewoonte hebben om op te staan en weg te gaan als je een slechte sessie hebt.
Let op: Stel je niet voor dat je sessie slecht zal gaan! Stel je enkel voor, dat je de vrijheid hebt om weg te gaan wanneer je zelf wilt. Dat is het cruciale verschil.
Natuurlijk kun je ook visualiseren dat je helemaal kalm en relaxed kunt blijven, je A-game kunt blijven spelen met een glimlach op je gezicht, hoewel de sessie slecht gaat. Of je kunt je voorstellen dat je niet tilt, maar altijd de juiste moves in de juiste situatie maakt. Toch zou ik voorstellen om bovenstaande, gemakkelijkere oplossing te kiezen en deze pas uit te breiden wanneer je de techniek vertrouwt en deze gewend bent. Begin niet met je grootste probleem, maar ga stap voor stap.
Zoals alles, is het ook voor deze techniek nodig dat je regelmatig oefent. Zo heb je bijvoorbeeld ook een starthandenkaart genomen en deze dagen of wekenlang gememoriseerd. Deze technieken werken op dezelfde manier. Hoe meer je ze gewoon kent, des te beter ze werken.
Probeer beelden in je hoofd te creëren die zo kleurrijk en aangenaam mogelijk zijn. Ook moet je proberen om deze visualisatie lang aan te houden, misschien wel drie tot vijf minuten. Als het moeilijk is om één beeld zolang vast te houden kun je ook een soort 'film' maken, die je keer op keer in jouw gedachten afspeelt. Deze film kan bijvoorbeeld gaan over hoe je jouw sessie beëindigt of wat je net daarna doet. Laat jezelf leiden door sterke positieve gevoelens. Voel de kracht en voldoening die je krijgt van de innerlijke vrijheid om te kunnen stoppen wanneer je wilt.
Samengevat
-
Leer om jezelf te observeren en train jouw vaardigheid tot introspectie. Poker is een spelletje waarvoor je niet alleen je tegenstander, maar ook jezelf moet controleren.
-
Je zou een vast plan moeten ontwikkelen voor situaties waarin je de controle verliest, zoals in dit voorbeeld over tilt. Dit plan moet overeenkomen met wat je hebt geleerd over het omgaan met moeilijke situaties.
-
Denk goed na over wat jou kan helpen om tilt te aanvaarden als een onvermijdelijk deel van het spel en probeer wat uit. Op deze manier zul je geen moeite hebben met jezelf en zul je jezelf ook niet bedriegen. Je zult leren om met tilt om te gaan en ook jezelf en je bankroll hiertegen te beschermen.
Over de auteur: Robert Langer is een psychologisch raadgever, coach en trainer met een eigen praktijk in Saarbrücken. Hij onderricht ook psychologie in een grote Duitse school voor alternatieve geneeskunde en houdt lezingen en seminars in NLP over probleemoplossende psychologie en psychologische typologie.
| LINKS | |||||||||
|
|||||||||
